به گزارش خانه ملت؛ تأمین سلامت میلیون‌ها نفر در تجمعات گسترده، از مراسم تشییع و بدرقه امام شهید در تهران، قم و مشهد تا راهپیمایی عظیم اربعین، مأموریتی است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، آمادگی گسترده و حضور شبانه‌روزی نیروهای حوزه سلامت است.

در سال‌های اخیر، وزارت بهداشت، سازمان اورژانس کشور، جمعیت هلال احمر و مجموعه‌های بهداشتی و درمانی با استفاده از ظرفیت‌های علمی و فناوری‌های نوین تلاش کرده‌اند خدمات سلامت را در این رویدادهای بزرگ ارتقا دهند؛ اقدامی که به گفته مسئولان، کاهش چشمگیر آمار فوتی‌ها در اربعین و مدیریت موفق سلامت در تجمعات میلیونی را به دنبال داشته است.

بر همین اساس اعضای کمیسیون بهداشت ودرمان مجلس شورای اسلامی با حضور در سازمان اورژانس و برگزاری نشست نظارتی با رئیس و معاونان این سازمان آخرین اقدامات و تمهیدات حوزه سلامت برای خدمت‌رسانی به زائران اربعین و همچنین تجربه مدیریت سلامت در مراسم‌های گسترده بدرقه و تشییع امام شهید در تهران، قم و مشهد را بررسی کردند؛ مأموریت‌هایی که با حضور گسترده نیروهای اورژانس، استقرار بیمارستان‌های سیار، استفاده از ظرفیت‌های هوایی و ریلی و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و نظارتی همراه بوده است.

اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این بازدید بر ضرورت تداوم خدمات عادی اورژانس در سراسر کشور همزمان با مأموریت‌های ویژه، تأمین داروی مورد نیاز و استفاده از درس‌آموخته‌های این تجمعات میلیونی برای ارتقای مدیریت سلامت تأکید کردند.

خدمات اورژانس در اربعین نباید خللی در مأموریت‌های ذاتی این سازمان ایجاد کند

سلمان اسحاقی در گفت و گو با خبرنگار خانه ملت در تشریح این نشست نظارتی با رئیس و معاونان سازمان اورژانس کشور، گفت: در این نشست، موضوع نحوه ارائه خدمات بهداشتی و درمانی به زائران اربعین مورد بررسی قرار گرفت.

وی افزود: دو موضوع برای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در مورد مأموریت اربعین بسیار حائز اهمیت بود؛ نخست اینکه خدمات‌رسانی در این مأموریت باید به گونه‌ای تدبیر و برنامه‌ریزی شود که هیچ خللی در خدمات و مأموریت‌های ذاتی سازمان اورژانس در سراسر کشور ایجاد نشود، به‌ویژه اینکه کشور در شرایط جنگی قرار دارد و همزمان مأموریت‌های مختلفی بر عهده این سازمان است.

اسحاقی ادامه داد: خوشبختانه بر اساس گزارش ارائه‌شده، در روند خدمات و مأموریت‌های ذاتی سازمان اورژانس کشور در ایام جنگ و همزمان با دو مأموریت مهم اربعین و همچنین پایان سفرها و برگزاری مراسم شهادت امام رضا (ع)، هیچ اختلالی ایجاد نشده و سازمان اورژانس توانسته است مأموریت‌های خود را به شکل مطلوب انجام دهد.

تأمین داروی کشور در ایام اربعین بدون اختلال ادامه می‌یابد

نماینده مردم قائنات و زیرکوه در مجلس دوازدهم، با اشاره به موضوع تأمین دارو در ایام اربعین، تصریح کرد: موضوع دیگری که برای کمیسیون بهداشت و درمان اهمیت داشت، ذخایر دارویی کشور و پیش‌بینی ظرفیت لازم برای مناسبت‌هایی همچون اربعین بود و در همین راستا می‌توانم این اطمینان را به مردم بدهم که تأمین و عرضه دارو در ایام برگزاری مراسم اربعین و مناسبت‌های مشابه، هیچ خللی در روند تأمین و عرضه دارو در سراسر کشور ایجاد نخواهد کرد.

وی با بیان اینکه تمهیدات لازم برای ارائه خدمات درمانی به زائران اربعین پیش‌بینی شده است، گفت: بر اساس گزارشی که در این نشست ارائه شد، سازمان اورژانس کشور در جریان مأموریت اربعین با استفاده از ۸۲۵ دستگاه آمبولانس، ۴۲ دستگاه اتوبوس آمبولانس، ۱۲ فروند بالگرد، یک فروند هواپیما و ۸ بیمارستان سیار برای خدمت‌رسانی به مردم و زائران اربعین در آماده‌باش و خدمت‌رسانی خواهد بود.

اسحاقی یادآور شد: هدف اصلی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس این است که در کنار ارائه خدمات مطلوب و شایسته به زائران اربعین، روند ارائه خدمات بهداشتی و درمانی و مأموریت‌های ذاتی سازمان اورژانس در سراسر کشور نیز بدون هیچ‌گونه خلل و اختلالی ادامه پیدا کند و مردم در هیچ نقطه‌ای از کشور با کاهش خدمات مواجه نشوند.

حفظ سلامت زائران بزرگترین دغدغه مسئولان حوزه سلامت کشور است

فاطمه محمدبیگی نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم در جریان این بازدید نظارتی در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت، در تشریح اقدامات حوزه سلامت برای سفر اربعین، با بیان اینکه بیش از یک دهه است که سفر اربعین به عنوان یک رویداد بین‌المللی و جهانی برای جمهوری اسلامی ایران مطرح است، گفت: حفظ سلامت زائران بزرگترین دغدغه مسئولان حوزه سلامت کشور است و هر سال جلسات متعددی پیش و پس از سفر اربعین با مسئولان و دست‌اندرکاران حوزه سلامت برگزار می‌شود.

وی افزود: به عنوان عضوی کوچک از جامعه پزشکی کشور، افتخار می‌کنم که وزارت بهداشت، سازمان اورژانس کشور، جمعیت هلال احمر و تمامی دست‌اندرکاران حوزه سلامت با رویکردهای نوآورانه و اقدامات ارزشمند، هر سال سطح سلامت در مراسم اربعین را ارتقا می‌دهند.

کاهش چشمگیر فوتی‌های اربعین نتیجه ارتقای سطح علمی و پیشگیرانه خدمات سلامت است

نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به کاهش چشمگیر میزان فوتی‌ها در سفر اربعین، ادامه داد: در سال‌های گذشته بیش از ۲۰۰ مورد فوتی در جریان سفر اربعین داشتیم که این رقم سال گذشته به ۸۷ مورد کاهش پیدا کرد و امروز که در یازدهمین روز از سفر اربعین ۱۴۰۵ قرار داریم و حدود پنج تا شش روز دیگر از این سفر باقی مانده است، تاکنون تنها یک مورد فوتی به صورت رسمی گزارش شده است.

محمدبیگی تصریح کرد: این کاهش چشمگیر نشان می‌دهد که موضوعاتی مانند پیشگیری از بیماری‌های واگیردار، گرمازدگی، سوانح و حوادث ترافیکی، تغذیه و بهداشت محیط به شکل ویژه، علمی و با رویکرد پیشگیرانه و آموزشی مورد توجه قرار گرفته است.

نماینده مردم قزوین، آبیک و البرز در مجلس با بیان اینکه افزایش تعداد نیروهای انسانی، تأمین تجهیزات مورد نیاز و استقرار تیم‌های اورژانس در مرزهای شش‌گانه از دیگر اقدامات انجام‌شده است، یادآور شد: مجموعه این اقدامات موجب شده میزان مرگ‌ومیر در سفر اربعین به شکل قابل توجهی کاهش پیدا کند؛ به گونه‌ای که تجربه‌های به دست آمده در این حوزه امروز می‌تواند در سطح دروس مرتبط با طب تجمعات انبوه در دانشگاه‌های جهان مورد توجه قرار گیرد.

وی در ادامه با اشاره به حضور نیروهای اورژانس در تمامی مراحل بدرقه و تشییع پیکر مطهر امام شهید، همزمان با شرایط جنگی کشور، گفت: نیروهای اورژانس کشور در تمامی مراحل بدرقه و تشییع امام شهید حضور داشتند و اکنون نیز در مأموریت اربعین مشغول خدمت‌رسانی هستند این در حالی است که استان‌های جنوبی کشور نیز درگیر شرایط جنگی هستند، اما نیروهای اورژانس همزمان با انجام این مأموریت‌ها، وظایف خود را به شکل کامل انجام می‌دهند.

این نماینده مجلس افزود: در مراسم بدرقه و تشییع میلیونی امام شهید که به عنوان یکی از بزرگترین تشییع‌های جهانی شناخته شده است، حتی یک مورد فوتی نیز گزارش نشد و این موضوع نشان‌دهنده سطح علمی، آگاهی، آمادگی و توانمندی بالای پرسنل اورژانس کشور است.

استفاده از فناوری‌های نوین پزشکی، از عوامل ارتقای خدمات سلامت در سفر اربعین

محمدبیگی استفاده از فناوری‌های نوین پزشکی را از دیگر عوامل ارتقای خدمات سلامت در سفر اربعین دانست و گفت: هوشمندسازی، استفاده از تله‌مدیسین یا پزشکی از راه دور، بهره‌گیری از تجهیزات نوین ارتباطی و اطلاعاتی در حوزه‌های علمی، بهداشتی و پیشگیرانه و همچنین استفاده از درس‌آموخته‌های سال‌های گذشته در حوزه اربعین و انتقال این تجربیات به نیروهای خدمت‌رسان و مردم، از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است.

وی ادامه داد: مجموعه این اقدامات، در کنار ارتقای سطح آموزش و آگاهی مردم، موجب شده است که زائران هر سال سفری سالم‌تر را تجربه کنند و شاهد ارتقای سلامت جسمی و معنوی مردم در این سفر باشیم.

نماینده مردم قزوین در مجلس دوازدهم، یادآور شد: امیدواریم با استمرار این اقدامات و ارتقای هرچه بیشتر خدمات سلامت، سفر اربعین هر سال با سلامت، آرامش و معنویت بیشتری برگزار شود و این حرکت عظیم مردمی همچنان یکی از امیدهای ما در مسیر نهضت ظهور حضرت حجت عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف باشد.

۱۱۴ هزار خدمت به زائران در مراسم تشییع امام شهید ارائه شد

جعفر میعادفر رئیس سازمان اورژانس کشور در ادامه در تشریح اقدامات انجام‌شده برای تأمین سلامت مردم در مراسم‌های مربوط به امام شهید در تهران، قم و مشهد مقدس، گفت: با توجه به حجم انبوه جمعیتی که در این مراسم‌ها حضور داشتند، تدابیر ویژه‌ای برای پیشگیری از حوادث و ارائه خدمات سریع و مؤثر به مردم اتخاذ شد و در مجموع بیش از ۱۱۴ هزار خدمت به زائران و شرکت‌کنندگان ارائه شد.

وی افزود: خداوند توفیق داد که مراسم‌های مربوط به امام شهید را در چهار موقعیت پوشش خدمات سلامت دهیم؛ نخست مراسمی که به مدت دو روز در مصلای تهران برگزار شد، دوم مراسم تشییع که از شرقی‌ترین تا غربی‌ترین بخش تهران پیش‌بینی شده بود و همچنین مراسم‌های برگزارشده در قم و مشهد مقدس.

رئیس سازمان اورژانس کشور ادامه داد: پیش از برگزاری این مراسم‌ها، نگرانی‌های زیادی درباره حجم انبوه جمعیت و احتمال وقوع برخی حوادث وجود داشت و همین موضوع ما را بر آن داشت تا تدابیر ویژه‌ای اتخاذ کنیم تا مراسمی با این شکوه و عظمت به دلیل وقوع حوادث تلخ نشود. به همین دلیل، حضور نیروهای اورژانس و مجموعه‌های حوزه سلامت در تهران و مشهد بسیار پررنگ بود و ظرفیت‌های مورد نیاز بر اساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده افزایش پیدا کرد.

میعادفر با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مصلای تهران، گفت: در کریدور اصلی مصلا، برای نخستین بار حدود ۸ بیمارستان مستقر کردیم تا خدمات درمانی در همان محل به مردم ارائه شود. با توجه به احتمال بسته شدن مسیرها و دشواری تردد آمبولانس‌ها به دلیل تراکم جمعیت، تلاش کردیم خدمات را در سه لایه طراحی کنیم و تا مرحله نهایی در محل ارائه دهیم.

وی تصریح کرد: در روز برگزاری نماز، با توجه به تراکم بسیار زیاد جمعیت و ایجاد ایستایی طولانی، اگر آمبولانس‌ها مجبور بودند برای ارائه خدمات و انتقال بیماران از نقطه‌ای به نقطه دیگر در میان جمعیت حرکت کنند، ممکن بود برخی افراد دچار گرمازدگی یا مشکلات جدی شوند؛ بنابراین حضور تیم‌های اورژانس و بیمارستان‌های سیار در محل تأثیر بسیار زیادی در مدیریت شرایط داشت.

رئیس سازمان اورژانس کشور با اشاره به اقدامات انجام‌شده در قم و مشهد مقدس، یادآور شد: در تهران و مشهد، ظرفیت انتقال ریلی و زیرسطحی نیز پیش‌بینی شد تا در صورت وقوع حوادث احتمالی، امکان استفاده از مسیرهای مختلف برای انتقال بیماران وجود داشته باشد. این ظرفیت‌ها می‌تواند در شرایط مختلف و حتی در حوادثی مانند زلزله که همواره احتمال وقوع آن در تهران مطرح است، برای انتقال سریع بیماران مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: یکی از نوآوری‌های انجام‌شده در مشهد مقدس، استفاده از تمامی ظرفیت دانشگاه‌های علوم پزشکی قطب مشهد بود. دانشگاه‌های علوم پزشکی از خراسان شمالی تا خراسان جنوبی، هر کدام بخشی از مأموریت را بر عهده گرفتند و در مدیریت و ارائه خدمات سلامت مشارکت کردند به عنوان نمونه، رئیس دانشگاه علوم پزشکی گناباد بخشی از مسیر را بر عهده داشت و یک مرکز درمانی و بیمارستان صحرایی نیز با حضور متخصصان مورد نیاز مستقر شد.

۵ احیای موفق

رئیس سازمان اورژانس کشور با اشاره به نتایج این اقدامات گفت: حاصل این تلاش‌ها، ارائه بیش از ۱۱۴ هزار خدمت به زائران و شرکت‌کنندگان در این مراسم‌ها و انجام ۵ مورد احیای موفق بود که یکی از این موارد نیز در رسانه‌ها منتشر شد.

وی با تأکید بر اهمیت این دستاورد، گفت: با وجود جمعیت بسیار گسترده‌ای که در مجموع در ایران و عراق در این مراسم‌ها حضور داشتند و برآوردهایی که جمعیت شرکت‌کنندگان را حدود ۴۱ تا ۴۳ میلیون نفر اعلام کرده‌اند، در این مراسم‌ها مورد فوتی نداشتیم و این موضوع دستاوردی ارزشمند در حوزه مدیریت سلامت تجمعات انبوه محسوب می‌شود؛ برای ثبت و بررسی علمی این تجربه، یک دپارتمان دانشگاه علوم پزشکی با یک تیم ۱۵ نفره وارد کار شد تا روند اقدامات را به صورت کامل رصد و بررسی کند و از این تجربه، چندین مقاله علمی استخراج شود. چنین تجمع عظیمی ممکن است سال‌ها در جهان تکرار نشود، بنابراین تجربیات به‌دست‌آمده می‌تواند به عنوان درس‌آموخته‌هایی ارزشمند برای مدیریت سلامت تجمعات بزرگ در آینده مورد استفاده قرار گیرد.

  ۷ انتقال هوایی بیمار

میعادفر تصریح کرد: اولویت اصلی ما حفظ سلامت مردم بود و خوشبختانه با اقدامات انجام‌شده، مراسم‌ها با موفقیت برگزار شد و پس از پایان آنها نیز شاهد پیامدهای بهداشتی گسترده و قابل توجهی نبودیم.

تجربه اربعین؛ پشتوانه مدیریت سلامت تجمعات انبوه

وی با اشاره به نقش تجربه‌های به‌دست‌آمده از مدیریت سلامت در مراسم اربعین در ارتقای توانمندی کشور برای مدیریت تجمعات انبوه، گفت: یکی از دلایلی که می‌توانیم در تجمعات گسترده خدمات مناسبی به مردم ارائه کنیم، تجربه‌ای است که هر سال در مراسم اربعین به دست می‌آوریم. همه ارکان وزارت بهداشت در کنار دستگاه‌های همکار برای خدمت‌رسانی به جمعیت میلیونی زائران در داخل خاک ایران برنامه‌ریزی و فعالیت می‌کنند.

میعادفر با بیان اینکه هر سال بیش از ۳ میلیون نفر از کشور برای شرکت در مراسم اربعین راهی عراق می‌شوند، افزود: ارائه خدمات سلامت به این جمعیت، دستاوردهای بسیار مثبتی به لحاظ کسب تجربه و ثبت درس‌آموخته‌ها برای نظام سلامت کشور داشته است.

برنامه‌ریزی‌های مستمر برای برگزاری مراسم اربعین

رئیس سازمان اورژانس با اشاره به برنامه‌ریزی‌های مستمر برای برگزاری این مراسم گفت: کار اربعین بلافاصله پس از پایان مراسم متوقف نمی‌شود و حدود یک ماه بعد، جلسات برنامه‌ریزی برای سال آینده آغاز می‌شود تا ضمن تجزیه و تحلیل اتفاقات سال گذشته، درس‌آموخته‌ها جمع‌آوری و آمادگی لازم برای سال بعد ایجاد شود؛ میزبانی و ارائه خدمات به حدود ۳.۵ میلیون نفر در مسیرهای متعدد و در مرزهای شش‌گانه، مأموریتی بسیار گسترده است؛ از سوی دیگر، بلافاصله پس از پایان مأموریت اربعین، باید برای مراسم دهه پایانی صفر و سفر زائران به شرق کشور آماده شویم؛ بنابراین با توجه به محدودیت منابع و ظرفیت‌ها، لازم است نیروها و تجهیزات در حوزه‌های بهداشت، درمان و فوریت‌های پزشکی با تغییر شیفت و جابه‌جایی، برای مأموریت‌های بعدی نیز به کار گرفته شوند.

وی با تقدیر از همکاری مردم در مدیریت سلامت مراسم اربعین، گفت: در کنار تلاش‌های دستگاه‌های اجرایی، مردم نیز بسیار هوشمند و دقیق عمل می‌کنند و همکاری آنها در مدیریت این تجمع عظیم بسیار مؤثر است. در سال‌های اخیر، با وجود گرمای شدید هوا، موارد فوت ناشی از گرمازدگی در میان زائران اربعین در داخل کشور نداشتیم و حتی موردی که به دلیل گرمازدگی به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل شده باشد نیز گزارش نشد.

رئیس سازمان اورژانس کشور با قدردانی از نقش رسانه ملی در اطلاع‌رسانی و آموزش مردم افزود: صداوسیما در حوزه اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی نقش بسیار مهمی دارد و کمیته ثبت مستندات نیز با مسئولیت صداوسیما فعالیت می‌کند. رسانه ملی در روزهای برگزاری مراسم، فرصت‌های متعددی را برای اطلاع‌رسانی درباره مخاطرات و توصیه‌های بهداشتی در اختیار مجموعه سلامت قرار می‌دهد.

میعادفر درباره خطر انتقال بیماری‌های واگیر و آلودگی آب و غذا نیز گفت: یکی دیگر از مخاطراتی که در مراسم اربعین مورد توجه قرار می‌گیرد، احتمال انتقال بیماری‌های ویروسی، آلودگی آب و غذا و بیماری‌های واگیردار است. در سال‌های گذشته مواردی از شیوع بیماری در عراق مشاهده شده که می‌توانست به کشور ما منتقل شود، اما با اقدامات مناسب، این موارد به سرعت شناسایی و کنترل شد و به شکل گسترده و ماندگار در کشور ادامه پیدا نکرد.

وی ادامه داد: هر سال با توجه به شرایط کشور عراق، درباره بیماری‌های مختلف هشدارهایی مطرح می‌شود و در چنین شرایطی، نیروهای بهداشتی در مرزها و مسیرهای تردد زائران تقویت می‌شوند و غربالگری، مراقبت سندرومیک، بیماریابی و نمونه‌گیری از موارد مشکوک انجام می‌شود تا از انتقال و گسترش بیماری‌ها در داخل کشور جلوگیری شود.

این مقام مسئول با اشاره به حوادث ترافیکی و غیرترافیکی به عنوان یکی دیگر از مخاطرات سفر اربعین، گفت: افزایش تردد در جاده‌ها و مسیرهای منتهی به مرزها، به‌ویژه در زمان بازگشت زائران، احتمال وقوع حوادث ترافیکی را افزایش می‌دهد. بخش قابل توجهی از زائران با خودروهای شخصی سفر می‌کنند و با توجه به محدودیت ظرفیت حمل‌ونقل عمومی و اتوبوس، حجم زیادی از خودروها در مرزها مستقر می‌شوند؛ مدیریت حجم بالایی از تردد و پیشگیری از حوادث ترافیکی، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، همکاری دستگاه‌های مختلف و همراهی مردم است تا سفر اربعین با سلامت و آرامش بیشتری به پایان برسد.

به گزارش خانه ملت؛ از اربعین تا مراسم بدرقه و تشییع امام شهید، تجربه برگزاری تجمعات میلیونی نشان داده است که مدیریت سلامت در چنین رویدادهایی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، آمادگی نیروهای امدادی و درمانی و استفاده از ظرفیت‌های نوین است.

کاهش چشمگیر آمار فوتی‌ها در سفر اربعین، ارائه بیش از ۱۱۴ هزار خدمت در مراسم‌های تهران، قم و مشهد، انجام احیای موفق و انتقال‌های هوایی و ریلی بیماران، در کنار نظارت‌های گسترده بهداشتی، بخشی از تلاش مجموعه سلامت برای صیانت از جان و سلامت مردم در این تجمعات بزرگ بوده است؛ تجربه‌ای که می‌تواند به عنوان یک الگوی موفق در مدیریت سلامت تجمعات انبوه و حوادث احتمالی در آینده مورد استفاده قرار گیرد. /

پایان پیام